در مقاله قبلی برای شما عزیزان نحوه کار با هیتر را آموزش دادیم و حال نوبت به یکی دیگر از ابزار های ضروری تعمیرکار موبایل رسیده است که آن هم هویه میباشد. در این مقاله قصد داریم شما را با انواع هویه و نحوه کار با آن آشنا کنیم. البته همانطور که قبلا نیز به این موضوع اشاره کرده ایم یادگیری کار با ابزار تعمیر موبایل باید به صورت عملی انجام شود و ما در اینجا فقط قصد آشنای و آماده کردن شما برای کار کردن به صورت عملی را داریم، پس اگر قصد کسب تجربه و یادگیری تعمیرات موبایل را دارید کافی است با شماره 02191300348 تماس حاصل فرمایید یا به صفحه اصلی آموزشگاه تعمیرات برتر مراجعه کنید و با دوره های آموزشی مجموعه ما آشنا شوید.
هویه چیست و چه کاربردی دارد؟
| بخش | شرح |
|---|---|
| تعریف هویه | ابزاری برای ذوب قلع و اتصال قطعات الکترونیکی روی بردهای مدار چاپی (PCB). معمولاً با برق کار میکند و نوک فلزی آن گرم میشود. |
| انواع هویه | – هویه قلمی: برای کارهای دقیق مانند تعمیر موبایل – هویه تفنگی: برای کارهای سنگینتر – هویه دیجیتال: با قابلیت تنظیم دما |
| اجزای اصلی | – دسته پلاستیکی نسوز – المنت گرمکننده – نوک یا Tip فلزی – کابل برق |
| دمای مناسب لحیمکاری | معمولاً بین 300 تا 350 درجه سانتیگراد (بسته به نوع قطعه و قلع مورد استفاده) |
| لوازم جانبی مورد نیاز | – قلع (Solder Wire)- روغن فلکس (Flux) – پمپ قلعکش (Solder Sucker) – سیم قلعگیر (Wick) – پایه نگهدارنده هویه – اسفنج تمیزکننده نوک |
| مراحل کار با هویه | 1. روشن کردن هویه و صبر برای گرم شدن 2. تمیز کردن نوک با اسفنج مرطوب 3. استفاده از فلکس روی محل لحیم 4. قرار دادن نوک هویه روی پایه قطعه و سیم 5. افزودن قلع به محل اتصال 6. برداشتن هویه پس از ذوب قلع |
| نکات ایمنی | – استفاده از عینک ایمنی – دور نگهداشتن هویه از دست و کابلها – استفاده از پایه هویه هنگام عدم استفاده – تهویه مناسب محیط |
| اشتباهات رایج | – اعمال بیش از حد قلع – نگه داشتن طولانی هویه روی برد (باعث سوختگی میشود) – لحیم سرد (سرد شدن بدون اتصال مناسب) |
| کاربردها | – تعمیرات موبایل و بردهای الکترونیکی – لحیمکاری قطعات SMD و DIP – مونتاژ پروژههای DIY |
| نگهداری هویه | – تمیز نگه داشتن نوک – استفاده از نوکهای یدکی – خاموش کردن پس از اتمام کار برای افزایش طول عمر دستگاه |
هویه ابزاری برای ذوب کردن قلع و اتصال قطعات الکترونیکی به یکدیگر است. در تعمیرات بردهای الکترونیکی، لحیم کاری با هویه یکی از رایج ترین روش ها برای اتصال سیم ها و قطعات به مدارهای چاپی (PCB) است. همچنین در ساخت پروژه های الکترونیکی دست ساز، مونتاژ مدارها و حتی برخی کاربردهای صنعتی از این ابزار استفاده می شود.
انواع هویه
- هویه قلمی: ساده ترین و ارزان ترین نوع، مناسب برای کارهای سبک و مبتدیان.
- هویه تفنگی: دارای ماشه ای برای کنترل دما، مناسب برای کارهای سریع تر البته این نوع هویه ها برای تعمیربرد موبایل مناسب نیست.
- هویه هوای گرم (هویه هات ایر): برای برداشتن و نصب قطعات SMD کاربرد دارد.
- هویه القایی: این نوع هویه با استفاده از القای مغناطیسی کار می کند و دارای تنظیم دمای دقیق تری است.
- هویه دیجیتالی: دارای نمایشگر دما برای کنترل دقیق تر دمای هویه و جلوگیری از آسیب به قطعات حساس.
- هویه گازی: از گاز به عنوان منبع حرارت استفاده می کند و برای استفاده در مکان هایی که برق در دسترس نیست، مناسب است.
به این موضوع دقت داشته باشید که شما برای کار تعمیرات موبایل نیاز به خرید همه این هویه ها ندارید بسیاری از هویه های که در تعمیرات تخصصی مدارات سخت افزاری گوشی استفاده میشوند دارای سری قابل تعویض میباند که این سری ها در بین تعمیرکاران موبایل به سری های سر تبری و سری سوزنی یا نوک تیز معروف میباشد. از شرکت های معروف و محبوب تولید کنند هویه نیز میتوان به AiXun اشاره کرد.
ابزار جانبی مورد نیاز برای هویه کاری:

- خمیر قلع: خمیر قلع در واقع ماده ای میباشد که برای پایه سازی و لحیم کاری استفاده میشود . در تعمیر موبایل ما علاوه بر خمیر قلع از سیم قلع هم استفاده میکنیم که مانند خمیر قلع مایع نیست و سیم مفتولی میباشد.
- روغن لحیم (فلکس): از موادی که در لحیم کاری استفاده میشود میتوان به روغن فلکسی اشاره کرد. این روغن برای اتصال بهتر خمیر قلع به قطعات و یا ذوب کردن راحت تر خمیر قلع استفاده میود و جزو لوازم جانبی های پرکاربرد میباشد.
- پد تمیزکننده نوک هویه: معمولا همراه با هویه ای که خریداری میکنید پد تمیز کننده که شامل یک ظرف پر سیم های نازک برای تمیز کردن نوک هویه میباشد ارسال میشود.
- پمپ قلع کش: برای برداشتن قلع اضافی هنگام لحیم کاری.
- فن تهویه دود: لحیم کاری همیشه پر ز دود های سمی میباشد که باید از یک فن تهویه استفاده کنید تا این دود ها را به سمت خود بکشد و از استشمام دود توسط شما جلوگیری شود.
- سیم قلع کش یا ویک: از دیگر وسایل پر استفاده در لحیم کاری میتوان به سیم قلع کش و یا ویک اشاره کرد این مورد از چندین سیم به هم پیوسته تشکیل شده است که زمانی کاربرد دارد که وقتی میخواهید خمیل قلع های یک ناحیه به طور مثال روی cpu و یا برد گوشی را جم کنید و اصطلاحا آن منطقه را تمیز کنید برای تعمیرات و سیم کشی.
مراحل لحیم کاری با هویه
1. آماده سازی هویه
- هویه را روشن کنید و چند دقیقه صبر کنید تا به دمای مناسب برسد.
- نوک هویه را روی پد تمیزکننده بکشید تا هرگونه جرم و اکسید پاک شود.
- کمی قلع روی نوک هویه بمالید تا انتقال حرارت بهتر انجام شود.

2. آماده سازی قطعات
- محل اتصال را با یک دستمال خشک یا الکل تمیز کنید.
- اگر سیمی را می خواهید لحیم کنید، ابتدا مقدار کمی قلع روی آن بزنید.
- در صورت نیاز، از فلکس برای بهبود چسبندگی لحیم استفاده کنید.
- برای قطعات SMD، از چسب مخصوص برای ثابت نگه داشتن آن ها استفاده کنید.
- در پروژه های حرفه ای، استفاده از خمیر لحیم به همراه هویه هوای گرم کیفیت بهتری ارائه می دهد.
3. لحیم کاری
- نوک هویه را به محل اتصال بچسبانید و هم زمان قلع را اضافه کنید.
- پس از ذوب شدن قلع، آن را رها کنید تا به طور طبیعی خنک شود.
- لحیم باید براق و یکدست باشد. اگر گلوله ای یا مات شد، مجدداً آن را حرارت دهید.
- برای اتصال سیم ها به یکدیگر، آن ها را به خوبی تاب دهید و سپس لحیم کنید.
- در لحیم کاری قطعات حساس مانند ICها، از هویه با دمای قابل تنظیم استفاده کنید تا قطعات آسیب نبینند.
- در لحیم کاری های پیشرفته، از دستگاه های لحیم کاری مادون قرمز (IR) برای قطعات حساس استفاده می شود.
دمای مورد استفاده در هویه:
هویه ها مانند هیتر ها درجه تنظیم دما دارند که هر یک از این دما ها برای کار های مختلفی مناسب میباشد به طور مثال دمای 380 درجه برای پاک کردن چسب های روی برد گوشی و دمای 300 درجه برای پاک کردن چسب ها و تمیز کاری روی cpu مناسب میباشد. البته این نکته قابل ذکر است که دمای هویه باید طبق استفاده شما تنظیم شود به طور مثال یک نفر با دمای 400 درجه در عرض 30 ثایه چسب ها را پاک میکند و یک نفر دیگر با دمای 250 درجه در 5 دقیقه چسب ها را تمیز میکند. پس تنظیم دما با توجه به قلق دسته ما چیده میشود.
تمرین های پیشنهادی برای آموزش تعمیرات موبایل

- اتصال چند سیم با چیدمان منظم: برای تمرین مهارت های لحیم کاری سیم های پیچیده.
- مونتاژ مدار ساده آردوینو: لحیم کاری سنسورها و ماژول های مختلف به برد آردوینو.
- جایگزینی قطعات معیوب برد موبایل: تمرین برداشتن و جایگزینی قطعات SMD روی برد گوشی های هوشمند.
- ساخت پروژه های DIY مانند چراغ LED چشمک زن: برای آزمایش لحیم کاری در پروژه های عملی.
- تمرین لحیم کاری در دماهای مختلف: بررسی تأثیرات دما بر کیفیت لحیم و استحکام اتصالات.
اگر شما هویه داخل منزل خود ندارید و یا میخواهید ببینید آیا اصلا به تعمیرات موبایل علاقه دارید یا خیر میتوانید به صورت آزمایشی 3 جلسه در دوره های کاملا رایگان آموزشگاه تعمیرات موبایل برتر شرکت نمایید تا اگر به این شغل علاقه داشتید سپس نسبت به تهیه دوره آموزش تعمیرات موبایل آکادمی برتر اقدام کنید.
جمع بندی
لحیم کاری یک مهارت اساسی در تعمیرات الکترونیکی است که با تمرین و رعایت نکات ایمنی، می توانید در آن پیشرفت کنید. هرچه بیشتر تمرین کنید، کیفیت لحیم کاری شما بهتر خواهد شد. همچنین آشنایی با تکنیک های پیشرفته تر مانند لحیم کاری قطعات SMD و کار با خمیر لحیم به شما کمک می کند تا در پروژه های حرفه ای نیز موفق باشید.
امیدوارم این راهنما برای شما مفید باشد. اگر سوالی دارید، در بخش نظرات مطرح کنید!
سوالات متداول درباره آموزش کار با هویه
1. هویه چیست و چه کاربردی دارد؟
هویه ابزاری است برای ذوب کردن قلع و لحیمکاری قطعات الکترونیکی یا فلزی. از آن برای اتصال قطعات روی بردهای الکترونیکی و تعمیرات مدار استفاده میشود.
2. چگونه باید هویه را روشن و آماده کار کنیم؟
ابتدا هویه را به برق وصل کنید و چند دقیقه صبر کنید تا نوک آن داغ شود. بهتر است هنگام روشن بودن هویه، آن را روی پایه مخصوص قرار دهید تا ایمن بماند.
3. برای لحیمکاری صحیح چه نکاتی را باید رعایت کرد؟
سطح قطعه و نوک هویه باید تمیز باشد. قلع را به محل اتصال نزدیک کنید تا با حرارت هویه ذوب شده و اتصال محکم ایجاد کند. از فشار بیش از حد روی قطعات خودداری کنید.
4. چگونه میتوان نوک هویه را تمیز کرد؟
برای تمیز کردن نوک هویه، از اسفنج مرطوب یا سیم تمیزکننده استفاده کنید. این کار باعث افزایش عمر نوک هویه و کیفیت بهتر لحیمکاری میشود.
5. نکات ایمنی هنگام کار با هویه چیست؟
هویه بسیار داغ میشود، بنابراین هرگز نوک آن را لمس نکنید. از کار در محیطهای قابل اشتعال خودداری کنید و همیشه پس از اتمام کار، هویه را خاموش کرده و از برق بکشید.
